İnsan Yaşamı İçin Vazgeçilmez Bir Bileşen
Yağın Önemi
Vücudumuzdaki her hücrede bulunan yağ, hücre duvarlarının yapısını oluşturmak ve bağışıklık sistemimiz gibi hayati mekanizmaları düzenlemek için gereklidir. Yağ aynı zamanda önemli bir enerji kaynağıdır (1 gramda 37 kJ sağlar) ve beslenmemizdeki en yoğun enerji içeriğine sahip bileşendir. Günlük enerji alımımızın yaklaşık yüzde 30’unun yağlardan gelmesi önerilir; bu da yetişkinler için günde 60–90 gram aralığına denk gelir.
Temel yağ asitleri, insan vücudunun işleyişi için gerekli olan biyolojik bileşenlerin öncülleridir ve her gün dengeli miktarlarda alınmaları gerekir. A, D, E ve K vitaminleri yalnızca yağda çözünebildiği için, vücudun bu vitaminleri emebilmesi yağın varlığına bağlıdır.
Yağ Türleri
Yağlar farklı türlere ayrılır ve genellikle dört ana grupta incelenir:
Doymuş Yağlar
Tereyağı, şanti, süt, et gibi hayvansal ürünlerde ve tropik bitkilerden elde edilen bazı bitkisel yağlarda (hindistancevizi ve palmiye) bulunur. Oda sıcaklığında katı halde kalabilme özelliğiyle bilinir.
Tekli Doymamış Yağlar
Badem, zeytinyağı, kanola yağı ve diğer bazı bitkisel yağlarda bulunur. Çoklu doymamış yağlara göre ısıya daha dayanıklı olduğu için pişirme işlemleri için uygundur.
Çoklu Doymamış Yağlar
Ayçiçek yağı, soya yağı gibi sıvı bitkisel yağlarda ve somon, uskumru, ringa, sardalya gibi yağlı balıklarda bulunur. Omega-3 ve omega-6 olarak ikiye ayrılır. Linoleik asit ve linolenik asit, vücudun ihtiyaç duyduğu diğer çoklu doymamış yağ asitlerinin sentezlenmesini sağlayan temel yağ asitleridir.
Trans Yağlar
Doymamış yağların özel bir formudur. Geçmişte endüstriyel olarak sertleştirilmiş bitkisel yağlar trans yağ asitlerinin başlıca kaynağıydı. Ancak yıllar süren çalışmalar sonucunda bitkisel yağlardaki trans yağ miktarı önemli ölçüde azaltılmıştır. Günümüzde bu kaynak, süt ve geviş getiren hayvanlardan elde edilen yağlardaki doğal trans yağ içeriğine kıyasla oldukça düşüktür.
